Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki (BES) katılımcılar sistemden çıkmak yerine BES birikimlerini teminat göstererek bankalardan kredi çekebilecek. Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre; 24 Mart itibarıyla BES'teki fon büyüklüğü 421 milyar liraya ulaştı. Sistemdeki mevcut katılımcı sayısı ise 8 milyonu geçti.
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), tasarruf yapmak isteyenler için her zamankinden daha çok fırsat sunuyor. İsteyen parasını altında, dövizde ve hissede değerlendirebiliyor. Yüzde 30'a çıkan devlet katkısı ise en büyük avantaj. Emeklilik Gözetim Merkezi'nin son verilerine göre; BES'teki katılımcı sayısı 8 milyonu aştı. BES'te birikim 421 milyar liraya çıktı. Sistemin verdiği emekli sayısı ise 200 bini buldu. BES'e ilgide 2013'te getirilen devlet katkısı önemli paya sahip. Devlet katkısı şu anda 52.8 milyar lirayı buldu.
ACİL FİNANSMANA ALTERNATİF
18 yaş altına BES imkanı sağlanması da BES'in fon büyüklüğü ile katılımcı sayısını artırmaya devam ediyor. Ancak yılların birikimine bir gün ihtiyaç duyulabiliyor. Ev, otomobil, eğitim, tatil... İşte bu gibi acil durumlarda kredi çekilemiyorsa genelde BES ilk gözden çıkarılan tasarruf aracı oluyor. Ancak bu noktada devlet katkısının tamamını almak için gereken süre de sıfırlanmış oluyor. Çünkü sistemde üç yıl kalan devlet katkısının yüzde 15'ini, altı yıl kalan yüzde 35'ini, 10 yıl kalan yüzde 60'ını, 10 yıl kalıp 56 yaşını tamamlayan da yüzde 100'ünü alıyor.
TASARRUFUN DEVAMINI SAĞLAYACAK
BES'te 5 yıldan az kalarak sistemden çıkış yapan katılımcılardan, ertelenmiş giriş aidatı kesintisi de yapılıyor. Hem BES'le tasarrufun devamlılığının sağlanması hem de hak kayıplarının yaşanmaması için kolay kredinin yolu açıldı. Bu konudaki düzenleme dünkü Resmi Gazete'de yer aldı. Böylece, BES katılımcıları nakit ihtiyacı nedeniyle sözleşmelerini sonlandırmak yerine BES birikimlerini teminat göstererek bankalardan kolay ve ucuz kredi çekebilecek. Söz konusu düzenleme 6 ay sonra devreye girecek.
TAMAMINI VEYA BİR KISMINI!
Yapılan düzenleme ile BES katılımcısı, bireysel emeklilik sözleşmelerinden kaynaklı devlet katkısı hariç alacağının tamamını veya bir kısmını (fon paylarına ilişkin tedbir, haciz, iflas, rehin ve benzeri her türlü idari ve adli talebe konu sözleşmeler hariç olmak üzere) alacağın devri sözleşmesi yoluyla bankalara devredecek. Devredilen bir sözleşme, mevcut alacağın devri sözleşmesi sonlanmadan başka bir bankaya devredilemeyecek. İşveren grup emeklilik sözleşmeleri de devredilemeyecek.
ÇIKIŞ YAPILAMAYACAK
BES birikimini bankaya devreden katılımcı, alacağın devri sözleşmesinin yürürlükte bulunduğu süre içinde ilgili sözleşmelerini sonlandırmayacak yani BES'ten çıkamayacak. Banka tarafından alacağın devri sözleşmesine konu tutarın tahsil edildiği veya ilgili kredi borcunun kapandığı bilgisinin emeklilik gözetim merkezi aracılığıyla şirkete bildirilmesiyle alacağın devri sözleşmesi sona erecek.
TAKSİTLER ÖDENEMEZSE...
Devredilecek tutar, birikimdeki payı oranında, katılımcının hesabındaki tüm fonlardan nakde dönüştürülerek elde edilecek. Şirket, bu işlemi gerçekleştirirken nakde dönüş talimatını verdiği gün itibarıyla geçerli olan birikim ve fon dağılımını esas alacak. Düzenlemeye göre; banka, kredi borcu vadesinde ödenemezse, devredilen alacaktan tahsilat yapabilecek. Bu durumda kalan borç tutarının ödenmesinde emeklilik sözleşmesinin sonlandırılması suretiyle ilgili borç katılımcıya ödenecek nakit tutarından düşülerek bankaya ödenecek.
İŞTEN AYRILANLAR İÇİN DE DÜZENLEME VAR
BES yönetmeliğinde yapılan önemli bir değişiklik de işverenin çalışanı adına ödediği katkı payının bazı şartlarda çalışana emeklilik süresi beklenmeden ödenmesini içeriyor. İşveren tarafından bu kuruluştaki işine son verilmesi veya İş Kanunu'na göre haklı nedenle veya maluliyet gibi zorunlu nedenlerle işinden ayrılması gibi durumlarda ödenen katkı payları ile bunların getirilerinin tümüne, hak kazanma süresinin tamamlanmasını beklemeksizin hak kazanacak.
SİSTEME DAHİL OLANLARA SAĞLANAN DİĞER AVANTAJLAR
Kumbaraya atılan para reel olarak enflasyonun karşısında değer kaybedebilir. Ancak BES'te onlarca farklı yatırım aracı ve fon bulunuyor.
En önemlisi yüzde 30'luk devlet katkısı. Yani yatırılan her 100 lira için devlet de 30 lira katkı veriyor. Katılımcılar bu yıl için 36 bin 28 liraya kadar devlet katkısı alabilir. Ailede herkes ayrı hesaplarla bu katkıyı alabilir.
Ayda 250 lira katkı payı ile 8 yaşında BES'e giren bir çocuğun, 56 yaşına geldiğinde sadece yüzde 3 reel net getiriyle bugünün parasıyla 438 bin lirası oluyor.
Yılda 12 kez fon değişikliği yapabilirsiniz. Altın, döviz, hisse fonlarından seçim yapılabiliyor.
Sistem esnek. İsterseniz aylık, isterseniz 3-6 aylık veya yıllık ödeme yapabiliyorsunuz.
Normal şartlarda döviz ve altın alımında binde 2 Kambiyo Vergisi uygulanıyor. Ancak BES'te değerlendirilen tasarruflarla dövize ve altına dayalı fonların alımında bu vergi uygulanmıyor.
EKONOMİ 29 Mart 2023 Çarşamba, 09:02
Benzer Haberler