Güneybatı Araştırma Enstitüsü ve Arizona Üniversitesi araştırmacıları, gelişmiş bilgisayar simülasyonlarıyla Ay'ın oluşumuna dair ezber bozan yeni bulgulara ulaştı. Yapılan çalışmaya göre yaklaşık 4,5 milyar yıl önce gerçekleşen dev çarpışmanın ardından Ay, yalnızca 5 saat içinde büyük ölçüde tek parça halinde ortaya çıkmış olabilir.
Güneybatı Araştırma Enstitüsü (SwRI) ve Arizona Üniversitesi'nden bilim insanları, Dünya'nın uydusu Ay'ın doğumuna ilişkin bilinen teorileri değiştirecek kapsamlı bir araştırmaya imza attı. The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce gerçekleşen dev gök cismi çarpışması sonucunda Ay, sanılanın aksine çok daha kısa bir sürede şekillendi.
Gelişmiş bilgisayar simülasyonları kullanılarak yürütülen araştırmada, Mars büyüklüğündeki "Theia" adlı proto-gezegen ile Dünya'nın çarpışması sonucu Ay'ın saatler içinde tek parça halinde oluşmuş olabileceği kaydedildi.
KAYA FİZİĞİ VE SICAKLIĞIN ROLÜ İLK KEZ HESABA KATILDI
Çalışmayı önceki araştırmalardan ayıran en önemli unsur, çarpışan gök cisimlerindeki malzemenin yapısal mukavemetinin ilk kez hesaba katılması oldu. Daha önceki simülasyonlarda bilim insanları, çarpışmanın şiddeti nedeniyle kayaların tamamen eridiğini veya buharlaştığını varsayarak gök cisimlerinin birer akışkan gibi davrandığını kabul ediyordu.
Sıcaklığa bağlı jeolojik mukavemeti içeren yeni modellemeler ise malzemenin direncinin çarpışma sonucunu doğrudan belirlediğini ortaya koydu. Dünya ve Theia'nın daha soğuk olduğu senaryolarda, dev çarpışmadan sadece beş saat sonra sağlam bir Ay yapısının ortaya çıkabildiği tespit edildi. Daha sıcak senaryolarda ise materyallerin Dünya etrafında bir enkaz diski oluşturarak zamanla birleştiği biliniyor.
ERKEN GÜNEŞ SİSTEMİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM
Elde edilen yeni veriler, Ay'ın ilk oluşum biçimi ile dev çarpışmanın gerçekleştiği zaman dilimi arasında doğrudan bir bağlantı olabileceğine işaret ediyor. Araştırma, Ay'ın oluşum süresine ışık tutsa da Dünya ile Ay'ın kimyasal bileşimlerindeki yüksek benzerlik gibi bazı sorular hâlâ gizemini koruyor.
Uzmanlar, kullanılan yeni jeofizik yaklaşımın hem Ay'ın kökenini hem de erken Güneş Sistemi'ndeki fiziksel koşulları anlamada yeni bir pencere açtığını vurguluyor.
Kaynak: ScitechDaily
YAŞAM 16 Eylül 2026 Çarşamba, 18:56
Benzer Haberler