Norveç açıklarında 1989 yılında batan Sovyetler Birliği'ne ait nükleer denizaltı Komsomolets'in aradan geçen yıllara rağmen çevre açısından potansiyel tehlike oluşturmayı sürdürdüğü bildirildi.
Norveç Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Kurumunun yayımladığı raporda, denizaltının nükleer reaktöründen belirli aralıklarla radyoaktif madde sızdığı belirtildi. Uzmanlar, ölçülen radyasyonun şu aşamada deniz ekosistemi üzerinde ciddi bir etkiye yol açmadığını ancak riskin zaman içinde büyüyebileceğini kaydetti.
Komsomolets, Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen en ileri teknolojiye sahip nükleer saldırı denizaltılarından biri olarak tasarlandı.
Yaklaşık bin metre derinlikte seyredebilmesi ve bulunduğu derinlikten nükleer füze fırlatabilmesi için geliştirilen denizaltının, yeni bir saldırı denizaltısı sınıfının ilk örneği olması planlanıyordu. Ancak bu sınıfa ait başka bir denizaltı üretilmedi.
Denizaltıda 7 Nisan 1989 tarihinde yangın çıktı. Mürettebat tarafından su yüzüne çıkarılan Komsomolets, yaklaşık beş saat boyunca yüzeyde kaldıktan sonra battı.
Kazada denizaltıdaki 69 mürettebattan 42'si yaşamını yitirdi. Batış sırasında meydana gelen patlamanın titanyum gövdeyi parçaladığı ve deniz suyunun nükleer torpidolarla temas etmesine neden olduğu bildirildi.
"Denizin dibindeki saatli bomba"
Kazanın ardından denizaltının yol açabileceği çevresel etkiler konusunda uzmanlar arasında görüş ayrılığı yaşandı. Çevre örgütleri, torpidolarda bulunan plütonyumun zamanla denize karışması halinde bölgedeki balıkçılık alanlarının ciddi ölçüde kirlenebileceği uyarısında bulundu.
Greenpeace aktivisti Dimitri Litvinov, 1993 yılında BBC'ye yaptığı açıklamada Komsomolets'i "Norveç Denizi'nin dibinde tik tak eden bir saatli bomba" olarak tanımladı.
Aynı dönemde hazırlanan uluslararası bir bilimsel raporda ise denizaltının balıkçılık faaliyetlerini tehdit edecek ölçüde büyük bir kirliliğe yol açmasının beklenmediği ifade edildi.
Denizaltının gövdesindeki çatlaklar ile torpido bölmeleri, 1995 ve 1996 yıllarında düzenlenen derin deniz operasyonlarında özel malzemeler kullanılarak kapatıldı.
Söz konusu yalıtım işleminin yaklaşık 30 yıl dayanacak şekilde tasarlandığı belirtildi. Ancak sonraki incelemelerde, mühürleme çalışmalarına rağmen denizaltından zaman zaman radyasyon sızmaya devam ettiği tespit edildi.
Komsomolets'in yaklaşık bin 700 metre derinlikte bulunması, yeni bir müdahale yapılmasını teknik açıdan oldukça güçleştiriyor. Bu nedenle şu anda denizaltının çıkarılmasına veya yeniden onarılmasına yönelik bir operasyon planlanmıyor.
T24'ün aktardığı habere göre, Bazı bilim insanları ise en azından denizaltının mevcut durumunun belirlenebilmesi için bölgeye yeni bir araştırma seferi düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.
Nükleer savaş başlıklarında bulunan plütonyumun yarı ömrünün yaklaşık 24 bin yıl olduğuna dikkat çeken araştırmacılar, denizaltının insanlık ve çevre açısından oluşturduğu potansiyel tehlikenin çok uzun süre devam edebileceğini belirtiyor.
DÜNYA 15 Temmuz 2026 Çarşamba, 09:54
Benzer Haberler