Ortadoğu'da süren çatışmalar enerji piyasasında ciddi baskılar yaratırken, merkez bankaları enflasyonun kısa vadede yükselme riskine karşı faiz ve para politikalarında temkinli hareket ediyor.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misillemeleri, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açarken, artan petrol ve doğalgaz fiyatları Batı ekonomilerinde enflasyon endişelerini yeniden zirveye taşıdı.
28 Şubat'ta başlayan çatışmalar sonrası Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi, küresel petrol arzını ciddi şekilde sekteye uğrattı. Dünya Ticaret Örgütü'ne göre, günlük yaklaşık yüzde 20'lik petrol akışının geçtiği bu kritik hattaki kesinti, tedarik zincirine yönelik riskleri artırdı.
İran'ın Katar'daki LNG tesisine saldırması ve İsrail'in Güney Pars Gaz Sahası'nı hedef alması da enerji fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.
ENERJİ FİYATLARINDAKİ ARTIŞ ENFLASYONU TETİKLİYOR
Analistler, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu üç kanaldan etkilediğine dikkat çekiyor. Buna göre, artan petrol ve gaz fiyatları doğrudan tüketici fiyatlarına yansırken, şirketlerin yükselen maliyetleri ürün fiyatlarına eklemesi çekirdek enflasyonu artırıyor. Uzayan belirsizlik ortamı ise enflasyon beklentilerini ve ücret taleplerini yukarı çekerek fiyat artışlarının kalıcılığını güçlendiriyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ülkelerinin 400 milyon varillik rezervi piyasaya sürme kararı ve çeşitli arz önlemleri de fiyatlardaki yükselişi durduramadı. Çatışma öncesinde 70-80 dolar seviyesinde olan Brent petrol, 114 dolara kadar çıktı.
Uluslararası Para Fonu (IMF), petrol fiyatlarındaki her yüzde 10'luk artışın küresel enflasyonu 40 baz puan yükseltebileceğini belirtirken, uzun süreli yüksek enerji fiyatlarının gıda ve lojistik maliyetlerini de artırabileceği uyarısında bulundu.
ABD VE AVRUPA'DA FİYAT BASKISI ARTIYOR
Yükselen enerji fiyatları ABD'de doğrudan akaryakıt fiyatlarına yansıdı. Benzin fiyatları son bir ayda yüzde 30'dan fazla artarken, motorin fiyatlarında da yaklaşık yüzde 40'lık yükseliş görüldü. Bu durum, taşımacılık ve üretim maliyetleri üzerinden genel fiyat seviyelerini yukarı çekti.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdığını belirtirken, Fed yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 2,4'ten yüzde 2,7'ye yükseltti.
Avrupa'da ise doğalgaz fiyatları sert yükseldi. Hollanda merkezli TTF'de gaz fiyatları savaş öncesine göre yüzde 90'ın üzerinde artarken, enerji maliyetlerindeki yükselişin geniş çaplı bir fiyat artışı dalgasına yol açabileceği değerlendiriliyor.
MERKEZ BANKALARI TEMKİNLİ DURUŞUNU KORUYOR
Artan enerji maliyetleri Euro Bölgesi'nde fiyat istikrarını tehdit ederken büyüme üzerinde de baskı oluşturuyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB), enflasyon riskleri nedeniyle politika faizlerini sabit tuttu.
ECB Başkanı Christine Lagarde, Ortadoğu'daki savaşın ekonomik görünümü belirsizleştirdiğini ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskler oluşturduğunu ifade etti.
İngiltere Merkez Bankası da benzer şekilde politika faizini yüzde 3,75'te sabit bırakırken, Ortadoğu'daki gerilimi ekonomi için "yeni bir şok" olarak nitelendirdi ve kısa vadede enflasyonun daha da yükselebileceği uyarısında bulundu.
EKONOMİ 20 Mart 2026 Cuma, 18:36
Benzer Haberler