İngiliz basını, Manchester City'nin Premier Lig tarafından yöneltilen 115 suçlamanın 114'ünde kuralları ihlal ettiğine karar verildiğini duyurdu. Ancak karar metni henüz yayımlanmadı, yaptırım belirlenmedi ve kulübün itiraz süreci başlayacak. Peki City tam olarak neyle suçlandı, "115" sayısı nereden geliyor ve kulübün daha önce kazandığı davalar bu dosyayla bağlantılı mı?
İngiliz futbolunun yıllardır beklediği Manchester City kararı, 25 Eylül'de İngiliz basınına yansıdı.
The Athletic'in haberine göre üç kişilik bağımsız komisyon, Premier Lig'in kulüp hakkında yönelttiği ve kamuoyunda "115 suçlama" olarak bilinen dosyada 114 ihlalin kanıtlandığına hükmetti.
BBC, The Guardian, Sky Sports ve The Independent da kendi kaynaklarına dayanarak suçlamaların büyük bölümünün bağımsız komisyon tarafından sabit görüldüğünü aktardı. Ancak Premier Lig henüz kararı ve gerekçelerini kamuoyuna açıklamadı.
Manchester City ise sürecin devam ettiğini, tamamlanması gereken önemli aşamalar bulunduğunu ve dosyanın gizliliğinin sürdüğünü bildirdi.
Dolayısıyla ortada bağımsız komisyonun kulüp aleyhine verdiği bir karar bulunmasına rağmen hukuki süreç henüz kesinleşmedi. Manchester City'nin karara itiraz etmesine kesin gözüyle bakılırken kulübe uygulanacak yaptırım da henüz belirlenmedi.
KARARIN İÇERİĞİ NE?
Manchester City hakkında yürütülen süreç bir ceza davası değil, Premier Lig'in kendi kurallarına dayanan disiplin yargılaması. Bu nedenle "suçlu bulundu" ifadesi, kulübün bir ceza mahkemesinde mahkûm edildiği değil, Premier Lig kurallarını ihlal ettiğinin bağımsız komisyon tarafından kabul edildiği anlamına geliyor.
Kararın yazılı gerekçesi yayımlanmadığı için komisyonun hangi belge ve tanıklıklara dayanarak her bir ihlali sabit gördüğü henüz bilinmiyor.
Bununla birlikte The Guardian, komisyonun City'nin finansal bilgileri aktarırken iyi niyet yükümlülüğüne aykırı davrandığı ve çok sayıda finansal kuralı ihlal ettiği sonucuna ulaştığını yazdı.
Bu aşamada kesin olarak bilinen, komisyonun Premier Lig'in iddialarının çok büyük bölümünü kabul ettiği. Fakat hangi suçlamanın reddedildiği, ihlallerin ağırlık derecesi ve bunların sportif avantaj sağlayıp sağlamadığı karar metni yayımlanmadan netleşmeyecek.
MANCHESTER CİTY NEYLE SUÇLANDI?
Dosyanın merkezinde Manchester City'nin fazla para harcaması değil, harcamalarını mümkün kılan gelir ve ödeme kalemlerini Premier Lig'e doğru biçimde bildirip bildirmediği bulunuyor.
Premier Lig, 6 Şubat 2023'te yayımladığı açıklamada suçlamaları beş ana başlık altında topladı.
Lig yönetimine göre City, 2009-2010 ile 2017-2018 arasındaki dokuz sezonda gelirleri, sponsorluk anlaşmaları, ilişkili tarafları ve işletme giderleri konusunda gerçeğe uygun finansal bilgi sunma yükümlülüğünü ihlal etti.
İngiliz basınında kullanılan yaygın dağılıma göre dosyada 54 doğru finansal bilgi sunmama, 14 teknik direktör ve futbolcu ödemelerini eksik bildirme, 5 UEFA mali kurallarına uymama, 7 Premier Lig Kârlılık ve Sürdürülebilirlik Kuralları'nı ihlal etme ve 35 soruşturmaya yeterli biçimde yardımcı olmama suçlaması bulunuyor. Bu kalemlerin toplamı 115'e ulaşıyor.
SPONSORLUK GELİRLERİNİ GERÇEKTEN SPONSORLAR MI ÖDENDİ?
Dosyanın en ciddi bölümü, Manchester City'nin bazı sponsorluk gelirlerini gerçekte kulüp sahibi Şeyh Mansur'un kontrolündeki kaynaklardan aldığı halde bunları bağımsız ticari gelir gibi gösterdiği iddiasına dayanıyor.
Finansal fair play sisteminde kulüplerin harcama kapasitesi, elde ettikleri gelirle bağlantılı. Bir kulüp sahibinin doğrudan aktardığı paranın sponsorluk geliri gibi kaydedilmesi, kulübün kâğıt üzerinde daha yüksek ticari gelir göstermesine ve transfer ile maaş harcamaları için daha geniş bir alan açmasına yol açabiliyor.
2018'de Alman Der Spiegel dergisinin Football Leaks belgelerine dayanarak yayımladığı haberlerde, Etihad ve Etisalat gibi Abu Dabi bağlantılı şirketlerin sponsorluk ödemelerinin bir bölümünün gerçekte Şeyh Mansur'un sahibi olduğu Abu Dhabi United Group tarafından karşılandığı öne sürüldü. City, bu iddiaları başından beri reddetti.
The Times'ın aktardığı belgelere göre dosyanın tartışmalı kalemlerinden biri, Etisalat üzerinden geldiği belirtilen 30 milyon sterlinlik ödemeydi.
UEFA'nın daha önceki yargılamasında bu ödeme zaman aşımı nedeniyle esas bakımından değerlendirilememişti. Premier Lig kurallarında aynı zaman aşımı sınırlaması bulunmadığı için konu yeni dosyada yeniden ele alınabildi.
ROBERTO MANCİNİ'NİN İKİNCİ SÖZLEŞMESİ
Suçlamaların bir başka bölümü, 2009 ile 2013 yılları arasında Manchester City'yi çalıştıran Roberto Mancini'ye yapılan ödemelerle ilgili.
Sızdırılan belgelerde Mancini'nin City'deki sözleşmesinin yanı sıra Şeyh Mansur'un bağlantılı olduğu Abu Dabi ekibi Al Jazira ile bir danışmanlık anlaşması yaptığı öne sürüldü. İngiliz basınına göre Mancini, City'den aldığı yıllık ücretin yanında Al Jazira'daki danışmanlık görevi için de yaklaşık 1,75 milyon sterlin alıyordu.
Premier Lig'in iddiası, bu ikinci anlaşmanın teknik direktöre City'deki görevi karşılığında yapılan toplam ödemenin bir parçası olduğu ve lig yönetimine tam olarak bildirilmediği yönündeydi. Kulüp ise herhangi bir gizli ödeme yapıldığını kabul etmedi.
FUTBOLCU ÖDEMELERİ DE DOSYADA
Premier Lig ayrıca 2010-2011 ile 2015-2016 arasındaki altı sezonda bazı futbolculara yapılan ödemelerin tamamının sözleşmelerde gösterilmediğini savundu.
The Times, bu bölümde eski futbolcu Yaya Toure'nin menajeriyle bağlantılı imaj hakkı anlaşmalarının da incelendiğini yazdı. Premier Lig'in resmi suçlama metninde futbolcuların isimleri yer almasa da kulüpten tüm ücret, prim, imaj hakkı ve bağlantılı ödemeleri eksiksiz şekilde bildirmesi isteniyordu.
UEFA VE PREMIER LİG MALİ KURALLARI
City'ye yöneltilen diğer suçlamalar, kulübün 2013-2014 ile 2017-2018 arasındaki dönemde UEFA'nın kulüp lisans ve mali fair play kurallarına uymadığı iddiasını kapsıyor.
Premier Lig ayrıca kulübün 2015-2016, 2016-2017 ve 2017-2018 sezonlarında Kârlılık ve Sürdürülebilirlik Kuralları'nı ihlal ettiğini ileri sürdü. Bu suçlamalar da sponsorluk gelirlerinin ve giderlerin doğru bildirilip bildirilmediğiyle doğrudan bağlantılı.
35 AYRI İŞBİRLİĞİ İHLALİ
Dosyanın en geniş başlıklarından biri de Manchester City'nin Aralık 2018'de başlayan Premier Lig soruşturmasına yeterli biçimde yardımcı olmadığı iddiasıydı.
Lig yönetimi, kulübün talep edilen belge ve bilgileri zamanında teslim etmediğini, soruşturmayı mümkün olan en iyi şekilde kolaylaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini savundu. Bu kapsamda 2018-2019 ile 2022-2023 sezonları arasındaki dönem için 35 ayrı ihlal sıralandı.
Manchester City ise sekiz yıl boyunca hukuki sürece saygı gösterdiğini ve Premier Lig yönetiminin tarafsız bir düzenleyici gibi hareket etmesini beklediğini belirtti.
115 Mİ, 130 MU, 134 MÜ?
Dosyanın kamuoyunda "115 suçlama" olarak bilinmesine rağmen İngiliz basınında 130 ve 134 rakamları da kullanılıyor.
Bunun nedeni Premier Lig'in 2023'te yayımladığı resmi açıklamada toplam bir sayı vermemesi.
Açıklamada ihlal edildiği öne sürülen kurallar, sezonlar ve alt maddeler sıralandı. Bu maddeleri sezon başına tek suçlama olarak sayanlar 115'e, her ayrı kural bendini bağımsız ihlal olarak değerlendirenler ise 130 ya da 134'e ulaşıyor.
SORUŞTURMA NASIL BAŞLADI?
Manchester City'nin finansal yapısına ilişkin tartışmalar, Portekizli Rui Pinto'nun ele geçirdiği milyonlarca belgeyi Football Leaks platformuna aktarmasının ardından büyüdü.
Der Spiegel, 2018'de kulübün iç yazışmalarına dayanan bir dizi haber yayımladı. Belgelerde City yöneticilerinin UEFA'nın mali kurallarını aşmak amacıyla sponsorluk sözleşmeleri ve ödeme kalemleri üzerinde düzenlemeler yaptığı ileri sürüldü.
UEFA ve Premier Lig bu haberlerin ardından ayrı soruşturmalar başlattı. Premier Lig'in dört yıl süren incelemesi Şubat 2023'te suçlamaların açıklanmasıyla sonuçlandı.
3 kişilik bağımsız komisyon önündeki duruşmalar ise 16 Eylül ile 6 Aralık 2024 arasında, yaklaşık 12 hafta boyunca kapalı biçimde yürütüldü. Karara ilişkin ilk haberler duruşmaların tamamlanmasından yaklaşık 22 ay sonra geldi.
UEFA CEZASI NEDEN KALDIRILMIŞTI?
Manchester City'nin en güçlü savunma argümanlarından biri, benzer iddialar nedeniyle UEFA ile yaşadığı önceki hukuki süreç.
UEFA, Şubat 2020'de City'nin sponsorluk gelirlerini olduğundan yüksek gösterdiğine ve soruşturmaya yeterli desteği vermediğine hükmederek kulübü Avrupa kupalarından iki yıl men etmiş, ayrıca 30 milyon avro para cezası vermişti.
City'nin itirazı üzerine Spor Tahkim Mahkemesi, yani CAS, aynı yıl Avrupa'dan men cezasını kaldırdı. CAS, sponsorluk yoluyla gizlenmiş sermaye aktarımına ilişkin iddiaların bir bölümünün kanıtlanamadığına, önemli bir bölümünün ise UEFA'nın beş yıllık zaman aşımı süresinin dışında kaldığına karar verdi.
Bununla birlikte CAS, Manchester City'nin UEFA soruşturmasına gerektiği gibi yardımcı olmadığını kabul etti ve kulübün para cezasını 10 milyon avroya indirdi.
Premier Lig dosyasındaki temel fark, lig kurallarında UEFA'daki gibi beş yıllık bir zaman aşımı sınırının bulunmaması. Ayrıca Manchester City, Premier Lig'in bağımsız komisyonu ve itiraz kurulu tarafından verilecek nihai kararı CAS'a taşıyamayacak.
CITY'NİN KAZANDIĞI APT DAVASI NEYDİ?
Ana disiplin dosyasıyla en fazla karıştırılan süreç, Manchester City'nin Premier Lig'e karşı açtığı ilişkili taraf işlemleri davası.
APT adı verilen kurallar, bir kulübün sahibiyle bağlantılı şirketlerden aldığı sponsorluk gelirlerinin piyasa değerine uygun olup olmadığını denetliyor. Amaç, kulüp sahiplerinin bağlantılı şirketler üzerinden piyasa değerinin çok üzerinde sponsorluk anlaşmaları yaparak gelirleri yapay biçimde yükseltmesini önlemek.
Manchester City, 2024'te bu kuralların rekabet hukukuna ve usul adaletine aykırı olduğunu savunarak Premier Lig'e karşı tahkim süreci başlattı.
Bağımsız heyet, kuralların büyük bölümünün meşru olduğuna karar verirken faizsiz hissedar kredilerinin sistemin dışında tutulmasını ve bazı usul hükümlerini hukuka aykırı buldu. City ayrıca iki sponsorluk anlaşmasının değerlendirilme biçiminde usul hatası yapıldığını kabul ettirdi.
Şubat 2025'te verilen ikinci karar, 2021 ile 2024 arasında uygulanan eski APT düzenlemelerinin hukuken birbirinden ayrılamayacağı ve bu nedenle geçersiz olduğu sonucuna ulaştı. Ancak Premier Lig, Kasım 2024'te yeni kuralları yürürlüğe koymuştu.
City, yeni düzenlemelere karşı da ayrı bir dava açtı. Taraflar Eylül 2025'te uzlaştı; kulüp mevcut APT kurallarının geçerli ve bağlayıcı olduğunu kabul etti, dava sona erdi. Bu süreç City'nin bazı hukuki kazanımlar elde ettiği ayrı bir dosyaydı ve 115 suçlamadan beraat ettiği anlamına gelmiyordu.
MANCHESTER CITY NASIL BİR CEZA ALABİLİR?
Premier Lig'in henüz sabit bir yaptırım tablosu bulunmuyor. Bu nedenle ihlallerin sayısı otomatik olarak belirli bir puan cezasına karşılık gelmiyor.
Lig kurallarına göre bağımsız komisyon; para cezası, puan silme, müsabakalardan geçici uzaklaştırma, futbolcu tescillerinin iptali veya reddi, tazminat ve yargılama giderlerinin ödenmesi gibi yaptırımlar uygulayabiliyor. Komisyon ayrıca Manchester City'nin Premier Lig'den çıkarılmasını lig yönetimine önerebiliyor.
Geçmiş şampiyonlukların geri alınması da İngiliz basınında tartışılıyor. Ancak Premier Lig'in yaptırım maddelerinde "şampiyonluğu geri alma" açıkça yazılmış ayrı bir ceza değil.
Komisyonun geniş takdir yetkisi böyle bir kararın tartışılmasına alan açsa da geçmiş sezonların yeniden düzenlenmesi, kupaların ikinci sıradaki takımlara verilmesi veya sonuçların silinmesi otomatik bir sonuç olmayacak.
Everton'a 2023-2024 sezonunda iki ayrı mali ihlal nedeniyle toplam 8, Nottingham Forest'a ise 4 puan cezası verilmişti. Buna karşın City dosyası, yalnızca izin verilen zararın aşılmasını değil, yıllara yayılan yanlış finansal bildirim ve soruşturmayla işbirliği yapmama iddialarını da kapsadığı için önceki örneklerle doğrudan karşılaştırılamıyor.
RAKİP KULÜPLER TAZMİNAT İSTEYEBİLİR
Kararın bir başka sonucu da Manchester City'nin rakipleriyle karşı karşıya kalabileceği tazminat süreçleri.
Bazı Premier Lig kulüplerinin City'nin ihlalleri nedeniyle gelir kaybına uğradıkları iddiasıyla hukuki görüş almaya başladı.
Kulüpler; kaçırılan şampiyonluklar, Şampiyonlar Ligi'ne katılamama, daha düşük lig sıralaması veya küme düşme nedeniyle uğradıkları zararı kanıtlamaya çalışabilir.
The Times'a göre Arsenal, Liverpool, Manchester United ve Tottenham, hak kaybına uğramamak için 2024'te Manchester City'ye hukuki bildirimde bulundu.
Haberde olası taleplerin kulüp başına 100 milyon sterlini aşabileceği ileri sürüldü. Ancak bu miktarlar verilmiş bir tazminat kararı değil; gelecekte açılabilecek davalara ilişkin tahminlerden oluşuyor.
İTİRAZ SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Premier Lig kurallarına göre tarafların komisyon kararına itiraz etmek için 14 günlük süresi bulunuyor. İtiraz, ilk kararı veren komisyondan farklı üç kişilik bir kurul tarafından değerlendirilecek.
İtiraz kurulu kararı onaylayabilir, tamamen kaldırabilir veya yaptırımı değiştirebilir. Mevcut kurallara göre duruşmanın itiraz başvurusundan sonra 12 hafta içinde tamamlanması, gerekçeli kararın da duruşmaların bitiminden itibaren 30 gün içinde yayımlanması gerekiyor. Ancak dosyanın büyüklüğü ve tarafların usule ilişkin yeni itirazları takvimi yeniden tartışmalı hale getirebilir.
Manchester City'nin bu süreç sonunda CAS'a başvurma hakkı bulunmuyor. Premier Lig'in kendi tahkim ve itiraz sistemi, bu dosya bakımından son sportif hukuk mercii olacak.
İNGİLİZ FUTBOLUNUN YALNIZCA MALİ DEĞİL, SİYASİ DOSYASI
Manchester City hakkındaki süreç, muhasebe kayıtlarının ötesinde İngiliz futbolunun sermaye ve iktidar yapısını da tartışmaya açıyor.
Abu Dabi hanedanının üyesi ve Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkan Yardımcısı Şeyh Mansur'un 2008'de kulübü devralmasının ardından City, İngiltere'nin en güçlü futbol yapılanmasına dönüştü.
Kulüp bu dönemde hem sportif başarıları hem de Abu Dabi'nin uluslararası imajını güçlendiren bir araç olduğu yönündeki "sportswashing" eleştirilerinin merkezinde yer aldı.
Premier Lig'in iddialarının doğrulanması, meselenin yalnızca bir kulübün finansal tablolarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Dosya, sınırsız sermaye gücünün rekabet kurallarını aşmak için kullanılıp kullanılmadığına ve futbol kurumlarının büyük ekonomik aktörleri gerçekten denetleyip denetleyemediğine ilişkin bir sınava dönüştü.
SPOR 26 Eylül 2026 Cumartesi, 10:10
Benzer Haberler