CHP için 'mutlak butlan' kararı ne demek?

CHP'nin 38'inci Olağan Kurultayı ile 21'inci Olağanüstü Kurultayı'nın iptali istemiyle açılan davada, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36'ncı Hukuk Dairesi, her iki kurultay hakkında da 'mutlak butlan' kararı verdi. Bu kavram, kurultaylar ve parti içi seçimler söz konusu olduğunda Siyasi Partiler Kanunu ve Medeni Kanun çerçevesinde değerlendirilir. Peki, mutlak butlan nedir, hukuki dayanakları nelerdir? İşte ayrıntılar...

MUTLAK BUTLAN NEDİR?

Mutlak butlan; borçlar hukuku, ticaret hukuku, idare hukuku, medeni hukuk gibi alanlarda sıkça kullanılan bir terim olmakla birlikte bir işlem veya olayın gerçek dünyada (sosyal yaşamda) gerçekleşmiş olsa bile taşıdığı şartlar gereği hukuken hiç gerçekleşmediğini ifade eder.

Hukuk dilinde butlan, bir hukuki işlemin kurucu unsurları mevcut olmasına rağmen, kanunun emredici hükümlerine aykırı olması sebebiyle baştan itibaren geçersiz, hükümsüz sayılmasıdır.

Mutlak butlan ise bu yaptırımın en ağır halidir. Mutlak butlan ile sakat olan bir hukuki işlem, yapıldığı andan itibaren hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Kanuna, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına tamamen aykırı olarak yapılan işlemler bu kapsama girer. Hukuken bu durum, "o işlem esasen hiç yapılmamış" gibi kabul edilir.

CHP İÇİN 'MUTLAK BUTLAN' KARARI NE DEMEK? 

Ankara BAM 36. Hukuk Dairesi, CHP kurultay davasında Özgür Özel ile parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına, Kemal Kılıçdaroğlu ile yönetiminin görevi devralmasına karar verdi.

SİYASİ PARTİLERDE VE KURULTAYLARDA MUTLAK BUTLANIN HUKUKİ DAYANAĞI NEDİR?

Bir siyasi partinin organ seçimlerinde veya kurultay kararında "mutlak butlan" oluşabilmesi için şu hukuki eksikliklerin veya aykırılıkların yargı yoluyla tespiti gerekir:

Emredici Hükümlere Aykırılık: Kurultay çağrısının, delege listelerinin veya oylama usullerinin Siyasi Partiler Kanunu'nun emredici maddelerine tamamen aykırı yapılması.

Yetkisizlik: Kurultay kararını alan veya seçim sürecini yürüten kurulun, tüzük ya da kanun önünde bu kararı almaya yetkisinin bulunmaması.

Kamu Düzenine Aykırılık: Seçimlerin demokratik esaslara, gizli oy-açık tasnif ilkesine veya kanunun çizdiği meşruiyet zeminine aykırı şekilde icra edildiğinin kesinleşmesi.

MUTLAK BUTLAN VE İPTAL (NİSBİ BUTLAN) ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Mutlak Butlan: Mahkeme hakiminin bu durumu (varsa davanın her aşamasında) kendiliğinden (resen) göz önünde bulundurması gerekir. Zaman aşımına tabi değildir.

İptal Edilebilirlik (Nisbi Butlan): Taraflar kanunun öngördüğü belirli bir süre içinde dava açmazsa, o işlem geçerli kalmaya devam eder. Sadece zarar gören kişinin belirli bir süre içinde başvurusuyla iptal edilebilir.

Kaynak: Cumhuriyet