Dünya nüfusunun yüzde 10'undan fazlası risk altında
TEKNOLOJİ, 20 Kasım 2026 Cuma, 19:37İnternet kullanımının günlük yaşamın merkezine yerleşmesiyle birlikte dijital platformlarda geçirilen sürenin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmalar yeniden gündeme geldi.
The Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan ve halk sağlığı, psikoloji ile kamu politikaları alanlarında çalışan uzmanların katkı sunduğu raporda, "sorunlu internet kullanımı"nın küresel ölçekte bir halk sağlığı meselesi olarak ele alınması gerektiği belirtildi.
Euronews'in aktardığı rapora göre, söz konusu durum dünya nüfusunun yüzde 10'undan fazlasını etkiliyor olabilir.
SORUN YALNIZCA SOSYAL MEDYA DEĞİL
Araştırmacılar, sorunlu internet kullanımının yalnızca sosyal medyada uzun süre geçirmekten ibaret olmadığını vurguladı.
Çevrim içi kumar, video oyunları, pornografik içerik tüketimi, internet alışverişi ve sosyal medya kullanımı da bu kapsamda değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre bu faaliyetlerin tek başına varlığı "sorunlu kullanım" anlamına gelmiyor. Ancak internet kullanımı kişinin sosyal ilişkilerini, eğitimini, iş yaşamını veya günlük işlevselliğini olumsuz etkilemeye başladığında sorunlu hale gelebiliyor.
Bazı davranışların ise kumar bağımlılığında olduğu gibi klinik düzeyde bir bozukluğa dönüşebildiği belirtildi.
DEPRESYON, KAYGI VE UYKU SORUNLARIYLA İLİŞKİLİ
Raporda, sorunlu internet kullanımı yaşayan kişilerde çeşitli ruh sağlığı sorunlarının daha sık görülebildiğine dikkat çekildi.
Bunlar arasında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), depresyon, kaygı bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), uyku problemleri ve yeme bozuklukları yer aldı.
Araştırmacılar, kendine zarar verme davranışları ile intihar düşüncesi ve girişimlerinin de bu grupta görülebilen sorunlar arasında bulunduğunu aktardı.
Sorunlu internet kullanımının yalnızlık, aile içi anlaşmazlıklar, kişiler arası çatışmalar, akademik ve mesleki performansta düşüş ve tükenmişlikle de ilişkili olduğu kaydedildi. Ancak raporda, bu ilişkilerin internet kullanımının söz konusu ruhsal sorunlara doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığı özellikle vurgulandı.
EN YÜKSEK RİSK GENÇLERDE
Uzmanlara göre bazı gruplar sorunlu internet kullanımından daha fazla etkilenebiliyor.
Özellikle gençlerin, düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayanların ve halihazırda ruh sağlığı sorunları bulunan kişilerin daha yüksek risk altında olabileceği belirtildi.
Araştırmacılar, sorunun son yıllarda daha fazla gündeme gelmesinin internet kullanımının olumsuz sonuçlarının artık daha iyi anlaşılmasıyla da bağlantılı olabileceğine işaret etti.
ALGORİTMALAR VE "SONSUZ KAYDIRMA" UYARISI
Raporda, dijital platformların kullanıcıları mümkün olduğunca uzun süre çevrim içi tutmak için kullandığı bazı tasarım özelliklerinin riskleri artırabileceği belirtildi.
"Sonsuz kaydırma", videoların otomatik oynatılması, anlık bildirimler ve kişiselleştirilmiş algoritmalar bu özellikler arasında gösterildi.
Araştırmacılar, kumar ve oyun gibi davranışların internetten önce de var olduğunu ancak dijital teknolojilerin bu faaliyetlere günün her saatinde ulaşılabilmesini sağladığını vurguladı.
Kullanıcı davranışlarına göre içerik sunan algoritmalar ile sürekli geri bildirim sağlayan sistemlerin çevrim içi faaliyetlerden uzaklaşmayı zorlaştırabildiği ifade edildi.
SORUMLULUK YALNIZCA KULLANICIDA DEĞİL
Uzmanlar, sorunlu internet kullanımının yalnızca bireysel irade ve alışkanlıklar üzerinden değerlendirilmesine karşı çıktı.
Raporda, dijital platformların kullanıcı davranışlarını yönlendiren tasarım tercihlerinin de sorunun bir parçası olduğu kaydedildi.
Mevcut yaş sınırlamalarının ve gönüllü denetim mekanizmalarının tek başına yeterli olmayabileceği belirtilirken, teknoloji şirketlerinin de ürünlerinin olası zararlarından sorumlu tutulması gerektiği savunuldu.
HÜKÜMETLERE DÜZENLEME ÇAĞRISI
Araştırmacılar, hükümetlere dijital platformlara ilişkin daha bağlayıcı düzenlemeler yapma çağrısında bulundu.
Yüksek riskli tasarım özelliklerinin sınırlandırılması, algoritmaların bağımsız kuruluşlar tarafından denetlenmesi, yaş sınırlarının etkin biçimde uygulanması ve pazarlama faaliyetlerine yönelik bağlayıcı kurallar getirilmesi önerildi.
Raporda, çevrim içi hizmetlere yönelik güvenlik standartlarının tütün, alkol ve kumar gibi alanlarda uygulanan düzenlemelere benzer bir yaklaşımla ele alınabileceği belirtildi.
Uzmanlar ayrıca kullanıcı güvenliğini sağlayan ayarların varsayılan olarak açık olması ve platformda geçirilen süreyi artırmayı hedefleyen özelliklerin sınırlandırılması gerektiğini kaydetti.
Araştırmacılar, sorunlu internet kullanımının toplumsal etkilerinin azaltılabilmesi için kamu sağlığının teknoloji şirketlerinin ticari çıkarlarının önünde tutulması gerektiği sonucuna vardı.
TEKNOLOJİ 20 Kasım 2026 Cuma, 19:37
Yorumlar
Öne Çıkanlar
Diğer Haberler
Fezleke kararının ardından Mustafa Sarıgül'den açıklama
Dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle...
Otomobil önce duvara ardından karşı yönden gelen araca çarptı: 1 ölü, 2 yaralı
Aydın'ın Söke ilçesinde karşı şeride geçen...
Şeniz Doğan ve eşinin Antalya'ya nakline barodan itiraz
Denizli Barosu, tutuklu Merkezefendi Belediye...
Bursa'da camiyi soyan hırsız kendi telefonunu unuttu!
Bursa'nın Orhangazi ilçesinde camiye girerek...