Hattuşa'da dikkat çeken keşif: Kadeş Barış Antlaşması'na ait yeni parça bulundu

Hititlerin başkenti Hattuşa'da yürütülen arkeolojik kazılarda, antik dünyanın en önemli diplomatik belgelerinden Kadeş Barış Antlaşması'na ait yeni bir tablet parçası ortaya çıkarıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın duyurduğu keşif, Hattuşa'daki Hitit kral sarayının bulunduğu Büyükkale'de, "E" binası yakınındaki kazılarda yapıldı. Bir yüzü korunmuş halde bulunan çivi yazılı tablet parçası üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca yürütülen bilimsel incelemeler sonucunda, parçanın antlaşmanın Akadça yazılmış nüshalarından birinin ön yüzüne ait olduğu belirlendi.

SIĞINAN KİŞİLERE İLİŞKİN HÜKÜMLER YER ALIYOR

Yeni bulunan parçada, Kadeş Barış Antlaşması'nın iki ülke arasında kaçan ya da diğer ülkeye sığınan kişilere yönelik muameleyi düzenleyen bölümlerinden satırlar bulunuyor.

Antlaşmanın 12 ile 20'nci maddeleri arasındaki hükümlere ait olduğu belirlenen parçanın okunabilen bölümlerinde, Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz edilirken, bu kişilerin evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler de yer alıyor. Tablet kırık ve eksik olduğu için metnin tamamı korunmuş değil.

Kadeş Barış Antlaşması, Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Firavunu II. Ramses arasında yapılan ve iki güç arasındaki uzun süren çatışma döneminin ardından ilişkileri düzenleyen diplomatik metinlerden biri olarak biliniyor. Hattuşa'da bulunan çivi yazılı tablet koleksiyonu içerisinde antlaşmanın metnini taşıyan nüshalar da bulunuyor. UNESCO, Boğazköy/Hattuşa tablet koleksiyonunu 2001 yılında Dünya Belleği listesine aldı.

İLK PARÇALAR 1900'LERİN BAŞINDA BULUNDU

Antlaşmanın Mısır'a ait nüshaları tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenirken, Akadça çivi yazılı kil tablet parçaları Hattuşa'da 1906'dan itibaren gerçekleştirilen ilk dönem kazılarında ortaya çıkarıldı. Hattuşa'da bulunan antlaşma nüshası, kentin Hitit başkenti olarak tanımlanmasında da önemli rol oynadı.

Daha önce bulunan tablet parçaları bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg'daki Ermitaj Müzesi'nin koleksiyonlarında bulunuyor.

Yeni keşfedilen parçanın ise Kadeş Barış Antlaşması'nın Hattuşa'daki kil tablet nüshalarının eksik bölümlerinin tamamlanmasına yönelik çalışmalara katkı sağlaması bekleniyor. Büyükkale'de devam eden kazılarda antlaşmaya ait başka parçaların da bulunması hedefleniyor.