İsrail'in Filistinli tutuklulara idam cezası yasasına BM'den iptal çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail Meclisi tarafından, 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı Operasyonu'na katıldığı iddia edilen Filistinlilerin yargılanması için kabul edilen ve onlara idam cezası verilmesini öngören "7 Ekim Olaylarına Katılanların Yargılanmasına İlişkin Yasa Tasarısı"nın iptal edilmesi çağrısında bulundu.

Türk, Filistinlilerin hususi yargılanması için hazırlanan, özel askeri mahkeme kurulması ve Filistinlilere idam cezası verilmesini öngören yasaya ilişkin yazılı açıklama yaptı.

"ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNA AYKIRI"

İsrail Meclisinden geçen bahse konu yasanın iptal edilmesi yönünde çağrı yapan Türk, '7 Ekim'deki saldırılar için hesap sorulması gerektiğini ancak bunun, uluslararası standartların altında kalan yargılamalarla sağlanamayacağını' ifade etti.

Türk, "Sadece Filistinlilere odaklanan yeni mahkeme, bu olaylarla ilgili olarak diğerlerinin olası cezai sorumluluğu veya o dönemde veya sonrasında işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail güçleri tarafından işlendiği iddia edilen suçlar üzerinde yargı yetkisine sahip olmayacak. Bu yasa kaçınılmaz olarak tek taraflı adaleti ve Filistinlilere karşı ayrımcılığı kurumsallaştıracak ki bu kimsenin çıkarına olamaz ve uluslararası insan hakları hukukuna aykırı" ifadelerini kullandı.

Bu yasanın, toplu yargılamaların getirilmesiyle adil yargılamaya güvenin sarsılmasına neden olacağını vurgulayan Türk, bu durumun, bireyin suç eylemlerinin kanıtlanmasından ziyade toplu suçluluk varsayımına dayanarak masumiyet karinesini baltaladığına işaret etti.

Türk, özel askeri mahkemenin uluslararası hukuka aykırı olarak baskı altında elde edilen delillerin kabulüne izin verebileceği konusunda ciddi endişeler olduğunu vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Zorunlu idam cezası dehşet verici ve bu yasa kapsamında mahkum edilen Filistinliler için geri dönüşü olmayan bir adaletsizlik riski taşıyor. İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanması, uluslararası insancıl hukukta yer alan açık ve kesin adil yargılama güvencelerinin ihlalidir ve bu nedenle bir savaş suçu teşkil eder."

FİLİSTİNLİLERE İDAM CEZASI YASASI

İsrail Meclisi'nde onaylanan yasaya göre, Aksa Tufanı Operasyonu'na karıştığı iddia edilen Filistinlilerin davaları, normal ceza davalarından farklı olacak şekilde özel bir askeri mahkemeye sevk edilecek.

Filistinlilere karşı ayrımcılığın öne çıktığı özel bir yasal çerçeve olarak tasarı, mahkemenin bazı olağan delil ve usul kurallarını değiştirmesine izin verecek.

Duruşmaların önemli anları kayıt altına alınarak görüntüler özel bir internet sitesi üzerinden yayımlanacak, video ile ses kayıtları devlet arşivlerinde saklanacak.

İsrail basını, yasa uyarınca, mahkemenin Filistinlileri, "İsrail'in 1950 tarihli Soykırımı Önleme Yasası'nın hükümleri kapsamında soykırım, İsrail'in egemenliğine zarar verme, savaşa neden olma, savaş sırasında düşmana yardım etme ve İsrail'in 2016 tarihli terörle mücadele yasası kapsamındaki terör suçları dahil olmak üzere tüm ilgili suçlarla yargılayabileceğini" ve soykırım suçlamasıyla mahkum olanların idam cezasına çarptırılabileceğini yazdı.