Kızamık geri döndü, vakalar artışta

Aşıyla önlenebilen ve yıllar içinde görülme sıklığı büyük ölçüde azaltılan hastalıkların yeniden ortaya çıkması sağlık alanındaki endişeleri artırıyor.

Kızamık başta olmak üzere boğmaca ve menenjit gibi hastalıkların yeniden görülmesi, aşı kararsızlığı ve aşı reddi tartışmasını da bir kez daha gündeme getirdi. Türk Tabipleri Birliği'nin açıklamasına göre 2026 Eylül itibarıyla Türkiye'de bildirilen kızamık vakası sayısı bin 103'e ulaşırken uzmanlar aşılama oranlarındaki düşüşe dikkat çekti ve ekledi: "Kızamık ve diğer aşıyla önlenebilir hastalıkların yeniden yayılmasının önlenmesi için koruyucu sağlık politikaları güçlendirilmeli."

ABD'nin New York eyaletinde 108 kızamık vakasının ardından acil durum ilan edildi. Dünyada kızamık vakalarının yeniden yükselişe geçmesi Türkiye'deki tabloyu da gündeme taşıdı. Gazi Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, mevcut tablonun yalnızca aşı oranlarındaki düşüşle açıklanamayacağını belirterek sağlık yönetimi ve koruyucu sağlık hizmetlerindeki sorunlara dikkat çekti.

AŞI REDDİ DAHA FAZLA

Aşı reddinin resmi verilere yansıyandan daha yüksek olduğunu söyleyen Şenol, bölgesel farklılıklara da dikkat çekti. Şenol, "2 sene önce yaklaşık 100 bin tane aşı reddeden var diyorduk. Şu anda yüzde 92 civarında bir aşı kabulü gösteriliyor ama durum çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. Yani yüzde 8 gibi bir kayıp var ama daha fazla olduğunu düşünüyoruz" dedi. Aşı reddinin ciddi boyutlara ulaştığını vurgulayan Şenol, herhangi bir düzenleme yapılmamasının da sorunu büyüttüğünü söyledi. "Tek Sağlık" yaklaşımına dikkat çeken Şenol, çevre sağlığı, gıda güvenliği ve aşıyla önlenebilir hastalıklar başta olmak üzere birçok alanda koruyucu sağlık stratejisinin eksik olduğunu söyledi. "Birinci sorunumuz aslında bir sağlık yönetiminin ve koruyucu sağlık stratejisinin olmaması" diyen Şenol, Türkiye'nin nüfus hareketliliğinin yüksek olduğunu ve birçok bölgenin uluslararası geçiş güzergâhında bulunduğunu anlattı. Bulaşıcı hastalıkların erken tespit edilmesinin önemine dikkat çeken Şenol, sağlık verilerinin kamuoyuyla ve akademiyle yeterince paylaşılmadığını da kaydetti. Şenol "Bu saklama yüzünden erken alarmlar kurulamıyor. Erken alarmlar kurulamayınca her şeyi tam zirveye çıktığında fark ediyoruz" diye konuştu. Bulaşıcı hastalıkların uzun vadeli etkilerine de dikkat çeken Şenol, meslek hayatında ilk kez her ilaca dirençli bir omurga tüberkülozu vakası gördüğünü anlatı.

Şenol, kızamığın yanı sıra boğmaca, menenjit, su çiçeği vakalarının da görüldüğünü anımsatarak aşı konusunda kamuoyunun doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasının önemine dikkat çektib Sağlık Bakanlığı'nın aşılamayı teşvik eden kamu spotları hazırlaması gerektiğini kaydeden Şenol, şöyle devam etti: "Birinci sorunumuz sağlık yönetiminin ve koruyucu sağlık stratejisinin olmaması. Sağlık Bakanlığı'nın aşı kararsızlığını destekleyici tutumlar yerine aşı ile ilgili güçlü önerilerde bulunması ve bu hastalıkları kamudan ve akademiden saklamak yerine düzgün bilgi paylaşması gerekiyor. Özellikle okullarda aşılanmamış çocukların bulunması durumunda ailelerin gerekli önlemleri alabilmesi için şeffaf ve doğru bilgiye ihtiyaç da var."