Kuzey Makedonya'da Batı Nil virüsü can almaya devam ediyor

Başkent Üsküp'teki Kamu Sağlık Kurumu Enfeksiyon Hastalıkları ve Febril Durumlar Üniversite Kliniği Müdürü Fadil Cana, ülkedeki Batı Nil virüsüne ilişkin basına açıklamalarda bulundu.

Cana, 15 gün önce ağır bir klinik tabloyla hastaneye kaldırılan 72 yaşındaki Üsküplü hastanın, ciddi kronik hastalıkları bulunduğunu ve dün hayatını kaybettiğini söyledi.

Fadil Cana, böylelikle ülkede Batı Nil virüsüne bağlı ölümlerin sayısının 6'ya yükseldiğini ifade etti.

Ülkede şu ana kadar Batı Nil virüsüne bağlı 51 vaka tespit edildiğini kaydeden Cana, 27 kişinin iyileştiğini, 18'inin ise tedavisinin devam ettiğini belirtti.

Batı Nil Virüsü Enfeksiyonu

Batı Nil Virüsü Enfeksiyonu, insanlarda nörolojik hastalıklara ve ölümlere neden olabilen, insanlara sıklıkla enfekte sivrisineklerin sokması ile bulaşan viral bir hastalıktır.

Hastalığın etkeni Flaviviridae ailesinin Flaviviruscinsinde yer alan bir RNA virüsüdür. Batı Nil Virüsü (BNV)nün yaşam döngüsünde, yabani kuşlar ana konaktır. Kuşlardan kan emen sivrisinekler, hastalık etkenini insanlara, bazı memelilere (at gibi) ve yabani kuşlara taşırlar.Ancak insanlarda ve atlarda enfeksiyon düşük viremi ile seyrettiğinden bunlar diğer sivrisinekleri enfekte edemez, dolayısı ile kazara döngüye girerler ve son konak olurlar.

BNV ilk olarak 1937 yılında Uganda'da Batı Nil bölgesinde bir kadında izole edilmiştir. Kuşlarda (kargalar ve güvercinler), ilk defa 1953 yılında Nil Deltasında tanımlanmıştır.Hastalığa yönelik insan enfeksiyonları, dünya genelinde birçok ülkede 50 yıldan daha uzun süredir görülmektedir. Hastalık, çoğunlukla Afrika, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Amerika ve Batı Asya'da görülür. 2018 yılında Avrupa Bölgesinde ve komşu ülkelerinde vaka sayılarında artışlar görüldüğü bildirilmektedir.

2010 yılından beri ülkemizde de BNV vaka bildirimleri olmaktadır.

Salgın bölgeleri başlıca kuş göç yolları üzerinde yer almaktadır. Hastalık genelde mevsimsel özellik göstermekte olup yaz boyunca ve sonbaharın erken dönemlerinde görülür.

BNV insanlara esas olarak hastalığa sebep olan virüsü taşıyan sivrisineklerin sokmasıyla bulaşır. Virüs kırkın üzerinde sivrisinek türünden izole edilmiş olmasına rağmen daha fazla sıklıkla görülen cins Culex cinci sivrisinekler tarafından taşınırlar.Hastalığa vektörlük eden sivrisinekler;

Gündüzleri bodrum katları, kiler, bina eklentileri, mağara gibi ıssız alanlarda saklanırlar.
Genellikle geceleri ortaya çıkar ve insanlar için tehlike oluştururlar.
Hastalığı taşıyan sivrisineklerin başlıca üreme alanları;

Irmak kenarları, havuzlar, kuyular, yağmur suyu ile yerde, kayalıklarda oluşan su birikintileri, bataklıklar, ağaç kovukları, erimiş kar suları, su dolu lastik ve tenekeler gibi her çeşit yapay su birikintileridir.

Batı Nil Virüsü Enfeksiyonun inkübasyon süresi 3-14 gündür. Hastalık belirtileri olarak ateş, baş ağrısı, halsizlik, kas ağrıları, bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal, cilt döküntüsü, kas titremesi ve kasılmalar, uyku hali, koma görülebilirkennadiren ölüm görülür. Nörolojik hastalık ve ölüm yaşlı hastalarda daha sık görülmektedir.

Tedavisi, destek tedavisi şeklinde olup hastalık belirtilerine yöneliktir.Hastalığı önlemeye yönelik insanlar için aşı bulunmamaktadır.Hastalığın insandan insana direk ya da temasla geçişi yoktur.

Hastalıktan Korunmak İçin;

Sivrisinek sokmalarına karşı önlem alınmalıdır:

Sivrisineklerin aktif olduğu saatlerde (güneş battıktan sonra) açık alanda fazla kalınmamalı, kalınması halinde kapalı giysiler giyilmeli,

Pencerelere ve kapılara sineklik takılmalı,

Özellikle sineklerin çok olduğu dönemlerde cibinlik kullanılmalı,

Kapalı ortamlarda, hava dolaşımı yaratacak vantilatör, klima gibi cihazlar kullanılmalıdır.

Sivrisinek üreme alanları yok edilmelidir:

Lastik tekerlek içleri, teneke kutular, boş saksılar, su varilleri gibi sivrisineklerin kolay üreyebildiği yerlerde su birikmesi önlenmeli ve bakımı sağlanmalı,

Suyu biriktiren kap ve oyuncaklardaki sular boşaltılmalı, kullanılmadığında ters çevrilmeli,

Hayvan sulukları ve yalakları düzenli olarak temizlenmeli, içindeki sular haftada en az üç kez değiştirilmeli,

Açık foseptik çukurlar kapatılmalıdır.

Evlerin yakınındaki küçük su birikintileri kurutulmalıdır.