Meta'nın akıllı gözlüklerine 'mahremiyet' tepkisi

"Milyarderler kanser araştırmalarını finanse edebilecekken neden sapıklar için üretilmiş gözlüklere yatırım yapıyor?" Meta'nın yapay zekâ destekli akıllı gözlükleri, piyasaya sürüldükleri günden bu yana mahremiyet, kişisel güvenlik ve insanların kendi görüntüleri üzerindeki denetimi konusunda ciddi kaygılara yol açıyor.

The Guardian'ın yayımladığı habere göre dünyanın en büyük ve en tartışmalı teknoloji şirketlerinden biri olan Meta'nın, insanların birbirini izleme merakını kazanca dönüştürmeye çalışması kimseyi şaşırtmıyor. Ancak bu gözlüklerin özellikle kadınlar açısından taşıdığı riskler giderek daha görünür hâle geliyor.

Mevcut modellerde kamera lensi dışarıdan görülebiliyor ve gözlükler kayıt sırasında çevredeki insanları bir ışıkla uyarıyor. Buna rağmen cihazların gizlice kayıt almak için kullanılabileceğine ilişkin endişeler dinmiş değil. Çok sayıda erkek içerik üreticisi, sokakta karşılaştıkları kadınlarla flört etmeye çalıştıkları anları kadınların bilgisi ve rızası olmadan kaydedip TikTok ve Instagram gibi platformlarda mizah içeriği olarak yayımlıyor. Erkek fenomenlerin bu tür videolarla büyük takipçi kitleleri oluşturması, rıza dışı kayıt kültürünü giderek sıradanlaştırıyor.

Meta ise güvenlik önlemleri üzerinde çalışmayı sürdürdüğünü savunuyor. Şirket, CNN'e yaptığı açıklamada kayıt sırasında gözlüklerin üzerinde bir ışık yandığını, bu ışığın kapatılması hâlinde çekimi otomatik olarak engelleyecek bir teknoloji geliştirdiklerini bildirdi. Ancak CNN'e konuşan kadınların tamamı, kendilerini kaydeden gözlüklerde herhangi bir uyarı ışığı görmediklerini söyledi.

Meta'nın güvenlik kurallarında akıllı gözlüklerin "taciz, mahremiyet haklarının ihlali veya hassas bilgilerin kaydedilmesi" amacıyla kullanılmaması gerektiği belirtiliyor. Ancak şikayet teknoloji ürünlerinin kötüye kullanılmasını yalnızca bir uyarı metniyle engellemenin mümkün olmadığı yönünde.

"SİZİ DAİMA İZLİYORUZ"

Mahremiyet endişeleri büyürken Meta, ürünlerine yönelik tepkileri bastırmak ve akıllı gözlükleri yaygınlaştırmak için ünlü isimlerden destek alıyor. Dünyanın dört bir yanında kadınlar bu teknolojinin taciz amacıyla kullanılmasından şikâyet ederken Kylie Jenner, Meta'nın akıllı gözlüklerinin reklamını yapan son ünlü oldu.

Birleşik Krallık merkezli sınıf siyaseti odaklı aktivist grup Everyone Hates Elon (EHE), bu işbirliğine Londra'daki iki otobüs durağına yerleştirdiği sahte reklamlarla tepki gösterdi. Bakış açısına göre görüntüsü değişen afişlerde, bir tarafta Jenner'ın Meta gözlükleriyle çekilmiş tanıtım fotoğrafı, diğer tarafta ise onun siyah-beyaz ve iskeleti görünür hâle getirilmiş bir görüntüsü yer alıyor. Afişte "Sizi daima izliyoruz" sloganı kullanılıyor.

Grup, reklam kampanyasını şu soruyla duyurdu: "Milyarderler servetleriyle kanser araştırmalarını ve tedavilerini finanse edebilecekken neden sapıklar için üretilmiş gözlüklere para yatırıyor?" Grubun bir temsilcisi ise "Meta yıllardır bizi çevrimiçi ortamda takip ediyor. Şimdi de gerçek dünyada takip etmek istiyor" ifadelerini kullandı.

Temmuz ayının başında Londra'da başka bir sahte Meta reklamı daha ortaya çıkmıştı. Bir çift gözlük görselinin üzerinde, "Sapık teknolojisinde trençkottan sonraki en büyük gelişme" yazıyor; hemen altında ise Meta'nın sesli komut sistemine gönderme yapan "Hey Meta, kayda başla" ifadesi yer alıyordu.

The Guardian'ın da dikkat çektiği üzere günümüzde mahremiyeti korumak için bilgisayar kamerasına bir çıkartma yapıştırmak veya telefondaki Siri'yi kapatmak artık yeterli olmayabilir. Teknoloji şirketleri ürünlerini insan hayatının her alanına yerleştirmeye çalışırken bu sistemlerin ünlüler ve içerik üreticileri aracılığıyla popülerleştirilmesi, mahremiyete yönelik saldırıların kanıksanmasına ve rıza dışı kayıtların gündelik hayatın olağan bir parçası hâline gelmesine yol açabilir.