Sigarada "sağlık vergisi" gündemde; paket başına ek ücret gelebilir

Sağlık Bakanlığı'nın sigara, tütün mamulleri, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerine yönelik hazırladığı yeni düzenlemede, sigaraya bağlı hastalıkların sağlık bütçesine getirdiği maliyetin bir bölümünün tütün endüstrisinden karşılanması üzerinde çalışılıyor.

Türkiye gazetesinin haberine göre, Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, taslakta "sağlık vergisi" olarak değerlendirilen bir model bulunduğunu söyledi. Düzenlemede Filipinler'de 2012'de uygulamaya giren sistemin örnek alındığını belirtti.

Paket başına ek ücret

Ergüder'e göre sistemin uygulanması halinde sigara paketlerinin üzerine ek bir ücret konulacak ve elde edilen gelir sağlık hizmetlerine aktarılacak. Ergüder, bu kaynağın yıllık 40 ila 80 milyar lira arasında olabileceğini ifade etti. Kaynağın yalnızca hastalıkların tedavisinde değil, koruyucu sağlık hizmetleri ile aile hekimlerinin sigara bırakma programlarında da kullanılmasının planlandığını belirtti.

Filipinler örneği

Ergüder, Filipinler'de 2012'de yapılan vergi reformuyla tütün ve alkolden alınan vergilerin artırıldığını, gelirlerin doğrudan sağlık bütçesine yönlendirildiğini söyledi. Uygulamanın ardından ülkedeki sigara kullanım oranının yüzde 15 seviyesine gerilediğini aktardı. Benzer yöntemlerin Tayland ve Brezilya'da da uygulandığını belirten Ergüder, İsviçre'de ise her sigara paketinden alınan sabit bir tutarın Tütün Önleme Fonu'na aktarıldığını söyledi.

Altın fonlarında olduğu gibi özel kaynak modeli

Ergüder'in verdiği bilgilere göre dünyada tütün vergilerinden elde edilen gelirin sağlık bütçesine, tütünle mücadele programlarına veya sağlık sigortası fonlarına ayrıldığı yaklaşık 48 ülke bulunuyor.

Türkiye'de ise her üç yetişkinden birinin tütün ürünü kullandığını belirten Ergüder, tütün kullanımının ekonomiye yıllık maliyetinin yaklaşık 24 milyar dolar, hanelerin sigaraya yaptığı yıllık harcamanın ise yaklaşık 15 milyar dolar olduğunu ifade etti.