"Türkiye Şiddet Haritası" raporuna göre vakalar bir yılda yüzde 75 oranında arttı, faillerin yüzde 95'i erkek

İstanbul Kültür Üniversitesi Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı tarafından hazırlanan 2025 "Türkiye Şiddet Haritası" raporunda, şiddet vakalarının 2024'e göre yüzde 75 artarak 2 bin 289'a yükseldiği belirtildi.

Rapora göre yaralama vakaları yüzde 61,5 ile en baskın suç türü haline geldi. Şiddetin coğrafi odağının ise Marmara Bölgesi'nden Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'ya kaydığı kaydedildi.

Şanlıurfa ve Adana öne çıktı

Cumhuriyet'in aktardığına göre, raporda, özellikle Şanlıurfa ve Adana'daki artışa dikkat çekildi. Şanlıurfa'da vaka sayısının yaklaşık 13 kat, Adana'da ise 5 kat arttığı, bu illerin yeni "sıcak noktalar" haline geldiği belirtildi.

Şiddet kamusal alana taşındı

Raporda, şiddetin tanıdıklar arasındaki mahrem bir çatışma olmaktan çıkarak sokağa taştığı vurgulandı. 2024'te yüzde 13,2 olan yabancı fail oranının 2025'te yüzde 38,8'e yükseldiği belirtilerek, bunun toplumsal güven bağlarının zayıfladığını gösterdiği kaydedildi.

Faillerin yüzde 95,5'i erkek

Raporda, faillerin yüzde 95,5'inin erkeklerden oluştuğu belirtildi. Yaşlılar ve çocuklar gibi kırılgan gruplara yönelik şiddette yabancı fail oranlarının da ciddi şekilde arttığı ifade edildi.

Cinayetlerde ateşli silah kullanım oranının yüzde 62 olduğu, bireysel silahlanmanın şiddetin ölümcüllüğünü artırdığı kaydedildi. Şiddetin zamansal dağılımında ise eylül ayının yüzde 10,4 ile en riskli ay olduğu belirtildi.

"Toplumsal güven zayıfladı"

Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, en kritik bulgunun şiddetin kamusal bir tehdide dönüşmesi olduğunu belirterek, toplumsal güvenin zayıfladığını ve bireylerin birbirini tehdit olarak algılamaya başladığını söyledi.

Öneriler sıralandı

Raporda, Adana - Seyhan ve Şanlıurfa - Haliliye gibi bölgelerin özel güvenlik ve sosyal hizmet bölgesi ilan edilmesi, bireysel silahlanmanın sınırlandırılması, kesici-delici aletlere yönelik denetimlerin artırılması ve saldırgan erkek profiline yönelik özel müdahale merkezlerinin kurulması önerildi.