Bursa'daki 13,2 hektarlık toplu iş yerinde soru işaretleri!

Bu köşenin takipçileri hatırlayacaktır:

BESOB'un Bursa'nın Kestel ilçesindeki Çataltepe mevkinde 2011'de yapımına başladığı...

Daha sonra TOKİ'nin el çekmesiyle yarıda kalan ve bir yılan hikayesine dönen sanayi sitesi projesinin planlama sınırları içindeki hareketlilikten geçen ay bahsetmiştim.

Hareketlilik, Çataltepe düğümünün çözümüne yönelik değildi!

'İlk İş Yerim' projesiyle ilgiliydi!

Koordinasyonunu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın...

Yürütülmesini TOKİ'nin üstlendiği proje ile düşük gelir grubuna mensup vatandaşlara ucuz iş yeri sağlanmasına yönelik imar ve vaziyet planı çalışmalarının tamamlanması...

Altyapısı hazır hâlde teslim edilmek üzere yerleşimlerin çeperlerindeki arsalarda 'İlk İş Yerim' projesinin bitirilmesi hedefleniyordu.

İşte bu proje için Kestel'deki Çataltepe Mahallesi'nde yer alan 13,2 hektarlık alanda hazırlanan planlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nde askıya çıkmıştı.

'İlk İş Yerim' projesinden yararlanmak isteyenler için 2022 yılında ülke genelinde olduğu gibi Bursa'da da başvuruların alınarak sürecin tamamlandığı ifade edilmiş ancak kaç kişiden başvuru alındığına yönelik ayrıntılı bir bilgi verilmemişti.

Yönelttiğim şu sorular yanıtsız bırakılmıştı:

"Bursa'da kaç başvuru yapıldı?

Kaç hak sahibi var?

Kaç iş yeri üretilecek?

Kaç kişi çalışacak?

Planlama sınırları içerisinde TOKİ mülkiyetinde kalan 209 ada 5 parselin büyüklüğü yaklaşık 98 bin metrekare.

Planlama alanındaki 4 arazinin mülkiyeti ise BESKOOP'a ait gözüküyor.

Çataltepe Büyük Sanayi Sitesi için TOKİ, BESOB, Bursa Valiliği ve Bursa Büyükşehir Belediyesi arasında ana protokol 8 Aralık 2008'de imzalanmıştı.

Aradan geçen süre içinde 6 ek protokol daha yapılmıştı.

TOKİ yalnızca 125 iş yerini tamamlayarak teslim etti, altyapı ise yüklenicinin iflası sonrasında yüzde 87,4 seviyesinde feshedildi.

2018'de tasarruf tedbirleri gerekçesiyle kalan iş yerlerinin TOKİ tarafından yapılması durduruldu ve süreç kurulan kooperatife (BESKOOP) bırakıldı.

Bazı taşınmazlar yapılan protokol ile kooperatife geçmişti.

Aynı bölgede 2008'den beri çözülemeyen...

Hak sahipleri ile kamu kurumlarını karşı karşıya getiren bir iş yeri projesi dururken bakanlık yeni bir 'İlk İş Yerim' projesine başlamadan önce bu düğümü çözse daha doğru olmaz mıydı?

Çataltepe'ye başlanırken şehir içinde, sokak aralarında kalan esnafın taşınması hedeflenmişti.

Ancak bu amacın dışında farklı hesaplar için harekete geçildiği de bir süre önce kamuoyunun gündemine gelmişti.

Birilerinin farklı OSB hayali mi vardı?"

Uygulama imar planı paftaları incelendiğinde; planlama alanının 'Orman Alanı', 'Rekreasyon Alanı', 'Park Alanı', 'Kongre Kültür Merkezi', 'Sosyal Tesis' ve 'Turizm Tesis Alanı' fonksiyonlarında kaldığı görülüyordu.

Bursa Orman Bölge Müdürlüğü'nün görüşünde projenin gerçekleştirilmek istendiği 209 ada 5 numaralı dev parselin orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğunun belirtildiği kaydediliyordu.

Hazırlanan plan ile 98 bin 198 metrekare 'Orman Alanı' olarak gösterilen bölüm kaldırılıyor; yerine 96 bin 393 metrekare 'Toplu İş Yeri' ve 1.805 metrekare yol getiriliyordu!

Toplu iş yerinde; büyük alan kullanımı gerektiren ticari işletmeler, inşaat malzemesi, oto galeri, tarımsal üretim pazarlama, nakliyat ambarı, toptancı hali, toptan ticaret, pazarlama ve depolama alanları, tır ve kamyon parkı benzeri tesisler ile...

Çevre sağlığı yönünden gerekli tedbirler alınmak kaydıyla mermer, hurda, teneke, kağıt, plastik gibi maddelerin organize bir şekilde depolanması ve işlenmesine yönelik faaliyetler ile bunlara ilişkin sosyal ve teknik altyapı tesisleri yer alabilecekti.

Günlük bakım, tamir, servis ve küçük ölçekli yedek parça satışı ile imalat ihtiyaçlarının karşılanabileceği, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen ve çevre sağlığı yönünden tehlike oluşturmayan atölye de kurulabilecekti.

Planda bölgeye gelecek kullanımların yaratacağı trafik yükünü ölçen 'gerçek' bir ulaşım analizi ise yoktu!

100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın tamamlanması beklenmeden yeni bir Ankara merkezli girişime yeltenilmesi kabul edilebilir mi diye de sormuştum.

Edindiğim bilgiye göre Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Şehir Plancıları Odası (ŞPO) Bursa Şubesi, 'İlk İş Yerim' planına son derece haklı gerekçelerle itiraz etti.

Planın temel gerekçesi olan iş yeri ihtiyacının sayısal verilerle kanıtlanmadığını belirten ŞPO; itirazında kaç başvuru yapıldığı, kaç iş yeri üretileceği ve bu ihtiyacın neden 13,2 hektarlık bir alan gerektirdiğinin plan dosyasında açıklanmadığını kaydetti.

Ayrıca yaklaşık 98,2 dönümlük Orman Alanı plan kararının kaldırılarak bölgenin ticari kullanıma açılmasının kamu yararı bağlamında neden zorunlu olduğunun ortaya konulmadığı da ifade edilerek "orman ve yeşil alanların korunması, Anayasa'nın 169. maddesiyle de güvence altına alınmıştır" vurgusu yapıldı.

ŞPO, yeni kullanımın yaratacağı trafik yükünü ve mevcut yolların bu yükü karşılayıp karşılayamayacağını gösteren bir ulaşım analizinin bulunmamasını da itirazına gerekçe olarak gösterdi.

Plan raporlarında yalnızca mevcut 60, 30 ve 12 metrelik yolların korunacağının belirtilmesi doğal olarak yeterli görülmedi.

Daha önce de altını çizmiştim:

Doğanbey'le şehri hançerleyen...

Bazı planlarda bağlı olduğu bakanlığın mevzuatını dahi çiğnemekten hiç ama hiç çekinmeyen...

Bazen kayan binalarla bazen termal zenginliğin üzerine dökülen betonla kimi zaman da kaçak pozisyona düşen konutlarla gündemden düşmeyen TOKİ'nin; bilim insanları tarafından şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı bakımından hukuka uygun olmadığı değerlendirilen bir plana daha imza atmasına asla izin verilmemelidir!