Bursa'nın kucağındaki bombalar, taşınma planı ve daha fazlası...

Kentin anayasası hüviyetini taşıyacak 2050 vizyonlu 1/100.000'lik Çevre Düzeni Planı çalışmalarında sona yaklaşılırken katılımcı bir anlayışla, 'ortak akıl' perspektifinde hazırlanan yeni plana ilişkin, Bursa Planlama Ajansı'nın Danışma Kurulu toplantısında kent adına çok önemli bazı kararların masaya yatırıldığına değinmiştim.

Bugün de planın sanayi yaklaşımına dair edindiğim bilgilerden söz edeceğim.

Ancak öncelikle sizi biraz geçmişe götürmek isterim.

Bu sütunların okuyucuları konuyu defalarca gündeme getirdiğimizi bilse de bir anımsatma daha yapmanın önemli olduğu düşüncesindeyim.

Çok çabuk unutuyoruz çünkü.

Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı'nın (BEBKA), 2019 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda 'Kent içinde kalan sanayi alanları dönüştürülürken yeni ve yenilikçi üretim işlevlerinin korunarak geliştirilmesi için model oluşturulacaktır' tedbiri doğrultusunda hazırladığı 'Kent İçi Sanayi Alanları Dönüşümü Model Çalışması'ndan çıkan sonuç fazlasıyla çarpıcıydı.

BEBKA'nın raporunda Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) dışında Bursa'da faaliyet gösteren 8 bin düzensiz sanayi kuruluşunun tespit edildiği bilgisi yer almıştı!

Bu çalışmayı ilk olarak duyurduğumda tarih 29.07.2022'ydi.

Aslında söz konusu tablo bilinen bir gerçeklikti.

Eski Başkan Alinur Aktaş'ın kendisi de 800 pardon 8 dönümlük bir tarım alanında, kendi ifadesiyle harıl harıl iş yapan sanayiciydi, var mı ötesi?

İmar affından yararlanması faaliyet gösterdiği yerin tarla olduğu gerçeğini değiştirmemişti.

Yine de BEBKA'nın yaptığı çalışma konunun resmî olarak sayısal veriyle kayıtlara geçmesi bağlamında kuşkusuz önemliydi.

Buna rağmen söz konusu rapor da sorumluluk üstlenmek istemediği için şehri plansızlığa mahkûm eden, mevcuda teslimiyeti seçen, popülizmi önceleyen tutarsız ve vizyonsuz yerel siyasi iradeyi harekete geçirememişti.

Suçu hep geçmişe yükleyen, sorumluluk almaktan çekinen, popülizmden beslenen eski yönetim sadece rant projeleriyle ilgilenmişti.

Bugünlerde ferah cepheler peşinde koşarak problemlerin baş sorumlusu kendisi değilmiş gibi sosyal medyada paylaşımlar yapan anlayış, bolca bağışlanmada rekorlara ulaşan bürokratı ve şimdilerde arsa simsarlığı yapan daire başkanıyla çok sayıda kent suçu işlemeyi tercih etmişti.

Bursa'nın havasını, suyunu, ulaşımını mahveden kaçak sanayi tesisleri mi?

Pencere siyaseti onlara binlercesini daha ekledi!

Devam edelim şimdi:

Yeni planda kent içindeki hava kalitesini bozan ve trafik yükü yaratan düzensiz sanayi tesislerinin planlı sanayi bölgelerine (KOBİ Sanayi, vb.) taşınması benimsendi.

Kent içinde sıkışmış dağınık sanayilerin kent dışına taşınması...

Kendi kendine yetebilen, kendi ihtiyaçlarını temiz üretim yaparak karşılayabilen tarım alanları dışında organize sanayi bölgelerinin oluşturulması...

Yeni sanayilerin açılmasından ziyade kent merkezindeki sanayi alanlarının boşaltılarak sanayi bölgelerine taşınması...

Kent içinde boşalan alanların sosyal yaşam alanlarına dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Bakın...

Şehir içindeki düzensiz sanayi tesislerinin bazıları son derece tehlikeli kimyasallarla evlerin arasında üretim yapıyor.

Beklenen büyük depremde kaçak üretim tesislerinin nasıl bir faciaya yol açacağını kestirmek güç olmasa gerek.

Bu tesisler deprem olmasa dahi her an patlamaya hazır bir bomba gibi faaliyetlerini sürdürüyor.

Nitekim Bursa'da belirli periyotlarla alev alev yanan, şeftali bahçeleri katledilerek kurulan geri dönüşüm tesislerinden artakalan manzaralar şehrin nasıl bir tehlikenin kucağında olduğunu zaten gözler önüne seriyor.

Danışma Kurulu toplantısındaki plan sunumuna dönersek...

Sanayide kirlilik yükü yüksek alanlara kapasite şartı getirildi.

İleri arıtma ve yeniden kullanım gerektiren bölgelerde gerekli altyapı kapasitesi sağlanmadan alt ölçekli planlarda ilave yapı ve nüfus yoğunluğu oluşturulamayacak.

Sanayi ürünlerinin taşınmasında egzoz emisyonu ve kaza riski yaratan tır/kamyon trafiği yerine; Gemlik Limanı ve TEKNOSAB bağlantılı demir yolu ve deniz yolu entegrasyonu şart koşularak hava kirliliği yükü düşürülecek.

Can çekişen Nilüfer Çayı havzasında su kirliliğini artıran sektörlere (tekstil boyahane, deri vb.) yeni yer seçimi yasaklandı!

Bu faaliyetler planlı sanayi alanlarına ve OSB'ye yönlendirilecek.

Sanayi işletmelerinin taleplerinin yönlendirilmesinde öncelikle doluluk oranları daha düşük olan; TOSAB, İnegöl Mobilya Ağaç İhtisas OSB, Mustafakemalpaşa OSB, Mustafakemalpaşa Mermerciler OSB, TEKNOSAB ve Yenişehir OSB değerlendirilecek.

Plan şu anda taslak hâlinde.

Değişiklikler tabii ki söz konusu olabilir.

Bu ilkesel kararların bağlayıcı plan hükmüne dönüşmesi için yeni Çevre Düzeni Planı'nın Büyükşehir Belediye Meclisi'nde kabul edilmesi, ardından Bakanlık, ilan-askı ve itiraz süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

Ancak şu aşamada 'ilkesel' olarak da olsa Bursa'nın yerel iradesinin artık doğru yönde adımlar atmaya başlaması takdiri hak ediyor.