ABD Başkanı Trump, 'vuracağız' dedi... Kolang Dağı İran'ın neresinde ve neden önemli?

Trump, muhafazakâr radyo sunucusu Hugh Hewitt'e verdiği röportajda, "Kolang Dağı büyük bir saldırının potansiyel hedeflerinden biri. Ana girişin hemen yakınında bulunuyor. Kolang Dağı'nı ortadan kaldıracağız. İranlılara hazır olmalarını söyleyin" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, söz konusu operasyonun 'çok yakın bir zamanda' gerçekleştirileceğini öne sürdü.

TAM OLARAK NEREDE?

Söz konusu kompleks, İran'ın orta kesimindeki Natanz nükleer tesisinin güneyinde yer alan Kolang Dağı'nda (Kuh-e Kolang) bulunuyor. Bölge, geçen yıl ABD bombardıman uçaklarının düzenlediği saldırılarda da hedef alınmıştı.

Hakkında çok az bilgi bulunan tesisin inşasına, Temmuz 2020'de Natanz'daki yerüstü gelişmiş santrifüj montaj salonlarında büyük hasara yol açan patlama ve yangının ardından başlandı. İran yönetimi, söz konusu olayın bir sabotaj sonucu meydana geldiğini açıklamıştı.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi de daha sonra Natanz için yeraltında alternatif bir tesis inşa edilmeye başlandığını doğrulamıştı.

NEDEN ÖNEMLİ?

İran'ın orta kesimindeki İsfahan eyaletinde, Natanz Yakıt Zenginleştirme Tesisi'nin yaklaşık 1,5-2 kilometre güneyinde bulunan Kolang Dağı, son yıllarda İran'ın nükleer programındaki en kritik mühendislik projelerinden birine ev sahipliği yapıyor. 

Uydu görüntülerine göre dağın içine açılan birbirinden bağımsız tünel ağı, 2020 yılında Natanz'daki gelişmiş santrifüj montaj tesisinin sabotaj sonucu ağır hasar görmesinin ardından inşa edilmeye başlandı. 

Açık kaynak analizleri, burada eski tesisin yerine çok daha büyük ve derin bir yeraltı santrifüj montaj kompleksinin oluşturulduğunu, dört ayrı tünel girişi, güçlendirilmiş erişim noktaları ve geniş yeraltı odalarıyla tesisin hem üretim kapasitesini hem de hayatta kalma kabiliyetini artırmayı amaçladığını gösteriyor.

Kolang Dağı'nı farklı kılan unsur ise yalnızca yeni bir yeraltı tesisi olması değil, koruma mimarisinin ulaştığı seviyedir. Nükleer güvenlik uzmanlarının uydu görüntülerine dayanan analizlerine göre tesis, İran'ın daha önceki yeraltı nükleer altyapısından da daha derine inşa edildi ve çevresine kilometrelerce uzanan yeni güvenlik çevreleri, çift katmanlı bariyerler ve elektronik gözetleme altyapısı eklendi. 

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) tesise erişim sağlayamaması nedeniyle içeride hangi faaliyetlerin yürütüldüğü doğrulanamasa da, Batılı nükleer uzmanlar bu kompleksin gelecekte gelişmiş santrifüj üretimi, hassas nükleer ekipmanların depolanması veya yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının korunması gibi stratejik amaçlarla kullanılabilecek şekilde tasarlandığını değerlendiriyor.

YENİ SALDIRILAR

Bu arada İran medyası, ülkenin farklı bölgelerine düzenlenen yeni saldırılarda üç kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

İranlı yerel yetkililere göre ABD ordusu salı günü öğleden sonra Irak sınırına yakın, İran'ın güneybatısındaki Huzistan eyaletinde bulunan bir petrol bölgesini hedef aldı.

Resmî haber ajansı IRNA, Huzistan Vali Yardımcısı Veliullah Hayati'ye dayandırdığı haberinde, saldırılarda Orta Doğu'nun en eski petrol rafinerisine ev sahipliği yapan Abadan ile petrokimya sanayisinin yoğunlaştığı Mahşehr kentlerinin vurulduğunu aktardı.

İran devlet televizyonu ise Hürmüz Boğazı yakınındaki Bender Abbas çevresinde beş patlama meydana geldiğini bildirdi. Bölge son günlerde ABD saldırılarının hedefi olmuştu.

Yerel yetkililer ayrıca ABD ordusunun, İran'ın tek nükleer enerji santralinin bulunduğu Buşehr kentini de bombaladığını açıkladı.

IRNA'nın Buşehr Vali Yardımcısı İhsan Cihaniyan'a dayandırdığı açıklamaya göre, "Öğle saatlerinde (08.30 GMT) Buşehr kentindeki dört nokta düşman tarafından ateşlenen mühimmatla hedef alındı."

Kaynak: Cumhuriyet