Menopoz beyni nasıl etkiliyor, demans ve alzheimer riskini artırıyor mu?

Araştırma kapsamında yaklaşık 125 bin kadının sağlık verileri incelendi, 11 bin kadının MR (Manyetik Rezonans) beyin taramalarına bakıldı.

Sonuçları Psychological Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, hormon replasman tedavisi (HRT) kullanımının gri madde kaybını önlemediği görüldü. 

"Menopoz, kadınları daha savunmasız hale getirebiliyor"

Cambridge Üniversitesi'nden kıdemli araştırmacı ve yazar Prof. Barbara Sahakian, "Bu farklılıkları gördüğümüz beyin bölgeleri, Alzheimer hastalığından etkilenme eğiliminde olan bölgeler" dedi.

"Menopoz, bu kadınları ilerleyen süreçte daha savunmasız hale getirebiliyor" diye konuşan Sahakian, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu, tamamen olmasa da, kadınlarda erkeklere göre neredeyse iki kat daha fazla demans vakası görmemizin nedenini açıklamaya yardımcı olabilir."

Beyindeki değişikliklerin gözlendiği yerler;

Öğrenme ve hafızada önemli rol oynayan bir bölge olan hipokampus

Anıların oluşturulması ve uzamsal navigasyon için gerekli bir bölge olan entorinal korteks

Ve dikkat ile duyguların düzenlenmesine yardımcı olan bir bölüm olan ön singulat korteks

Beyaz ve gri maddeler ise beynin ve omuriliğin temel parçaları.

Gri madde, nöronal hücre gövdeleri ve bunların dendritlerinden (yakındaki nöronlarla iletişim kuran kısa çıkıntılardan), beyaz madde ise uyarıları beynin ve omuriliğin daha uzak bölgelerine ileten uzun nöron aksonlarından oluşuyor.

Neler yaşadığınızı anlatmaktan ve yardım istemekten utanmayın

İngiltere'de Ulusal Sağlık Sistemi'nin (NHS) kılavuzlarına göre hormon replasman tedavisi (HRT), uyku sorunları ve ateş basması gibi menopoz semptomları için düşünülebilir.

Araştırmacılar, menopoz ve HRT kullanımının beyin, hafıza ve ruh hali üzerindeki etkilerinin sınırlı düzeyde anlaşıldığını söylüyor.

Son araştırma, HRT sonrası kadınların ruh sağlığının kötüleşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

Ancak bu kadınların ruh sağlığı, ilacı almadan önce de kötü olabilir.

Araştırmacı Dr. Christelle Langley, menopozla birlikte verilmesi gereken mücadelelerin farkında olmanın önemli olduğunu söyledi:

"Menopoz dönemindeki kadınların sadece fiziksel değil ruhsal sağlıkları konusunda da, hepimizin daha duyarlı olması gerek.

"Başkalarına neler yaşadığınızı anlatmaktan ve yardım istemekten utanmamalısınız."

Alzheimer Derneği'nden Michelle Dyson da Birleşik Krallık'ta Alzheimer hastalarının yaklaşık üçte ikisini kadınların oluşturduğunu söyledi.

Michelle Dyson, "Bunun nedeninin hala tam olarak anlamasak da, hormonların rol oynayabileceği düşünülüyor" dedi ve ekledi:

"Bu kapsamlı araştırma, beyin hacmi kaybı gibi fiziksel değişiklikler de dahil olmak üzere, menopozun beyni nasıl etkilediğini gösteriyor.

"Ancak katılımcıların daha sonra demans hastası olup olmadıklarını kontrol etmek için onları uzun süreli takip etmeden, menopozla ilişkili bu beyin değişikliklerinin demans riskini de artırdığından emin olamayız."

Dyson ayrıca düzenli egzersiz yapmanın, sigara içmemenin ve alkollü içki tüketimini sınırlamanın demans riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini söyledi.

Kaynak:BBC News